Finansal Risk Nedir?

Finansal risk; şirketlerin, işletmelerin ya da kişilerin para veya mevcut değerli varlılarını yitirme olasılıklarını ifade eder. Finansal riskler piyasa riski, kredi riski, likidite riski ve operasyonel risk olmak üzere gruplara ayrılmaktadır. Finansal risk herhangi bir finansal işlem dahilinde oldukça olağan bir durumdur. Önemli olan iyi bir risk yönetimi yaparak bu riskleri olabildiğince engellemek ve gelir kaybını en aza indirgemektir. İyi bir risk yönetimi ile karşılaşılabilecek sorunlar önceden belirlenir ve buna göre bir önlem programı çıkarılır. Finansal riskler genellikle ekonomik şartlara bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Örneğin ekonomik bir durgunluk piyasa ve kredi risklerini etkiler.

Piyasa Riski

Piyasa riski, piyasadaki volatiliteler(dalgalanmalar) nedeniyle şirketin ya da yatırımcının finansal olarak zarar görmesini ifade eder. Yatırımcılar doğrudan ve dolaylı olarak piyasa riski ile karşılaşabilirler. Hisse senedi ve emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar ile döviz dalgalanmalarındaki değişimler piyasa riskine örnek olarak gösterilebilir. Piyasa riskine sebep olan etmenler arasında ekonomik durgunluklar, siyasi krizler, faiz oranlarındaki değişiklikler, afetler, terör saldırıları bulunmaktadır.

Kredi Riski

Kredi riski ya da temerrüt riski, bir şirketin ya da yatırımcının sözleşmeyle bağlanmış olan yükümlülüklerini zamanında yerine getirememe durumudur. Bu durum sonucunda maddi bir kaybın ortaya çıkması ihtimalidir. Kredi riskinin ölçülebilmesi için “rating sistem” oluşturulmuştur. Bir ülkenin de kredi riski söz konusu olabilir ve böyle bir durumda kredi riskleri çok yüksek seviyelere ulaşırsa bir ekonomik kriz meydana gelebilir. Tarihte daha önce meydana gelen en kötü ekonomik krizler kredi riski dolayısıyla meydana gelmiştir, 2008 finansal krizi buna örnek olarak gösterilebilir.

Likidite Riski

Fon riski de denilebilen likidite riski, nakit ihtiyacı yaşandığı sırada mevcut varlıkları hızlı bir şekilde nakde çevirememe riski olarak açıklanabilir. Belirli bir dönemde belli büyüklükteki varlıkları fiyatları olumsuz şekilde etkilenmeden satın alamama ya da satamama riski olarak da ifade edilebilir. Yeterince likit akışı olmayan bir piyasa kısa süre için büyük ticaretler yapılmasının risk oranı çok yüksek olabilmektedir.

Operasyonel Risk

Operasyonel risk, sistemsel sorunlar, personel hataları, güvenlik açıkları, prosedür hataları sebebiyle ortaya çıkan ve finansal zararı ifade eden bir risk türüdür. Böyle bir riski önlemek için güçlü bir risk yönetimi yapılması gerekmektedir. Şirketler operasyonel riskleri en düşük seviyeye indirgemek için düzenli olarak denetim yapmalıdır ve bunun için de kuvvetli bir iç denetim mekanizması oluşturmalıdır. Operasyonel riskler genellikle kazara karışılan bir hata ya da kasti olarak yapılmış kötü niyetli saldırılar sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bunların dışında sistemi dışarıdan etkileyen operasyonel riskler de vardır ve doğal afetler buna örnektir.