Ethereum 2.0 Nedir?

Ethereum 2.0, ağın işlevi ve sunduğu deneyim üzerinde kayda değer iyileştirmeler olabileceğini sunan bir Ethereum (ETH) ağ yükseltmesidir. En çok öne çıkan ve önemli bazı yükseltmeler arasında Proof of Stake'e (PoS) geçiş, bölümlenmiş (shard) zincirler ve işaret zinciri (beacon chain) adında yeni bir blockchainin merkeze eklenmesi diyebiliriz. Bunun yanı sıra Ethereum'un kullanıma sunulmasından bu yana, merkeziyetsiz uygulamalar (DApp'ler) formunda yeni teknolojilerin ve diğer blockchainlerin geliştirilmesi büyük oranda arttığını söylemek mümkündür. Daha da önemlisi, bu teknolojilerin çoğu Ethereum ağı üzerinde kurulmuş ağlardır. Örnek olarak en büyük Merkeziyetsiz Finans (DeFi) inovasyonlarının önemli bir kısmı Ethereum üzerinde yer almaktadır.

Ancak maalesef ki ölçeklenebilirlik sorunları ortaya çıkmış bulunmaktadır. Ethereum ağındaki işlem sayısı arttıkça, bu işlemleri gerçekleştirmenin masrafı aynı oranda (Gas olarak ödenir) yükselmektedir. Ethereum, yeni nesil internete öncülük etmeyi hedefleyen bir platform olarak ekonomisi de buna uygun olması gerekmektedir. Aksi hâlde, ağı kullanmak daha zor hâle gelecektir.

Ethereum 2.0 işte bu noktada kendini göstermekte ve devreye girmektedir. Ethereum ağı için önerilen ETH 2.0 yükseltmeleri, öncelikli olarak ölçeklenebilirlik sorununu hedefler. Dikkatle tasarlanmış bir plan çerçevesinde kullanıma sunulacak bu iyileştirmelerin tamamı, Ethereum'un mevcut versiyonuna kıyasla bir fark yaratacaktır.

Ethereum 2.0 Nedir? Neden Önemlidir?

Ethereum 2.0 (diğer bir deyişle Eth2 ya da "Serenity”), diğer şeylerin yanı sıra ağın ölçeklenebilirliğini iyileştirecek uzun süredir beklenen bir Ethereum ağı yükseltmesidir. Bazı iyileştirmelerin uygulamaya eklenmesiyle güvenlik ve merkeziyetsizlikten taviz vermeden hız, verimlilik ve ölçeklenebilirlik daha iyi hâle getirilecektir. Ethereum'un bu versiyonuna geçiş uzun süredir düşünülse de bu yükseltmenin hayata geçirilmesi birkaç yıl sürmüştür. Bu durumun başlıca sebeplerinden birisi blockchaini güvenli ve merkeziyetsiz bir şekilde ölçeklemenin oldukça zor olması diyebiliriz. Ethereum 2.0, bu sorunu çok önemli bazı özelliklerin kullanıma eklenerek kullanıcıya sunulması sayesinde çözmeyi amaçlamaktadır. Bu yeni özellikler ile bildiğimiz Ethereum ve karşımıza çıkacak olan yeni Ethereum arasında bazı önemli farklar oluşacaktır.

Ethereum ve Ethereum 2.0 Arasındaki Farklar

Ethereum ve Ethereum 2.0 arasındaki en büyük fark Proof of Stake (PoS) mutabakat mekanizmasının, bölümlenmiş (shard) zincirlerin ve işaret (beacon) zincirinin kullanımı diyebiliriz.

Proof of Stake

Proof of Work (PoW), Ethereum'un (ve diğer birçok blockchainin) blockchain üzerinde blok oluşturma ve doğrulamaları karşılığında madencileri ödüllendirerek ağı güvenli ve güncel tutma yöntemidir. Maalesef ki PoW, blockchain büyüdükçe daha fazla hesaplama gücüne ihtiyaç duyacağı için ölçeklenebilir ya da kıyaslanabilir değildir. Proof of Stake (PoS) bu sorunu, hesaplama gücünün yerine “maddi riske girmeyi” koyarak çözüm önerisi sunmaktadır.

Ethereum 2.0'a Geçiş

Ethereum 2.0'a geçiş bir anda gerçekleşmeyecek olup, bunun yerine her biri yeni Ethereum'un başarısını garantilemek için farklı özellikleri kapsayan üç aşamada kullanıma sunulacaktır.

Aşama 0

İlk aşama ya da aşama 0, bölümlenmiş zincirlerin çalışabilmesi için büyük öneme sahip olduğundan işaret zincirinin kullanıma sunulmasına bağlanmıştır. Burada şimdilik bölümlenmiş zincirler olmayacak, ancak işaret zinciri tek yönlü bir yatırma sözleşmesi aracılığıyla doğrulayıcıları (staking yapanları) kabul etmeye başlayacaktır.

Aşama 0 2020 yılında kullanıma sunulmuştur.

Aşama 1/1,5

Bir sonraki aşama, iki aşamanın bir karışımıdır: aşama 1 ve aşama 1,5. Aşama 1, doğrulayıcıların PoS aracılığıyla blockchainde bloklar oluşturmasına imkan tanıyan bölümlenmiş (shard) zincirleri kullanıma sokan adımdır. Aşama 1,5'ta ise Ethereum'un ana ağı, bölümlenmiş zincirleri resmi olarak kullanıma açan ve PoW'dan PoS'e geçiş başlatacak olan adımdır.

Aşama 1/1,5'un 2021 yılında kullanıma sunulması beklenmektedir.

Aşama 2

Son aşama olan Aşama 2'de, Ethereum 2.0 son halini almış bölümlenmiş zincirleri (shard'lar) destekleyecektir ve resmi Ethereum ağı haline gelecektir. Bölümlenmiş zincirler akıllı kontratlarla da çalışabilecek ve geliştiricilerin Dapp'leri ve diğer teknolojileri Ethereum 2.0'a sorunsuz bir şekilde entegre etmesine olanak sağlayacaktır.

 

 

Paylaş: