Merkezi Olmayan Otonom Organizasyonlar (DAOlar)

DAO kısaltması, Merkezi Olmayan Otonom Organizasyon anlamına gelir. En basit şekliyle DAO, bilgisayar kodu ve programları tarafından yönetilen bir organizasyondur. Yani DAO’lar merkezi bir otoriteye ihtiyaç duymadan otonom olarak çalışabilme kabiliyetine sahiptir. Merkezi olmayan otonom bir organizasyon (DAO), hemen hemen her endüstri ve organizasyonda mevcut olan blokchaine özgü bir organizasyon modelidir.

Bir DAO'nun kuralları ve işlem kayıtları, blokchain üzerinde şeffaf bir şekilde saklanır. Kurallara genellikle paydaşların oylarıyla karar verilir. Tipik olarak, bir DAO içinde kararların alınma şekli teklifler yoluyladır. Bir teklif, paydaşların çoğunluğu tarafından oylanırsa daha sonra uygulanır.

Bazı yönlerden bir DAO, bir şirkete veya bir ulus devlete benzer şekilde çalışır, ancak daha merkezi olmayan bir şekilde çalışır. Geleneksel organizasyonlar hiyerarşik bir yapı ve birçok bürokrasi katmanı ile çalışırken, DAO'ların hiyerarşisi yoktur. Bunun yerine, DAO'lar, genellikle oyun teorisini kullanarak, organizasyonun çıkarlarını üyelerinin çıkarlarıyla uyumlu hale getirmek için ekonomik mekanizmalar kullanır.

Bir DAO'yu güçlendiren belirli temel mekanizmalar ile farklı blokchain projeleri değişiklik gösterse de bir DAO'nun sürdürülebilir bir şekilde çalışması için birkaç genel aşama vardır:

Akıllı sözleşme kurulumu

Bir DAO dağıtılmadan önce, temel kurallar tanımlanmalı ve bir dizi akıllı sözleşmede kodlanmalıdır. DAO'nun operasyonel iş akışlarında, yönetişim sisteminde ve teşvik yapılarında gelecekte yapılacak değişikliklerin yürürlüğe girmesi için oylanması gerekeceğinden oluşabilecek herhangi bir hatada proje potansiyel olarak istikrarsızlaştırabilir.

Finansman

DAO'nun yaratıcılarının akıllı sözleşmelerini kurduktan sonra, DAO'nun çalışması için finansman alması gerekir. DAO'nun akıllı sözleşmelerinin DAO tarafından harcanabilecek, oylama mekanizmalarında çalışabilecek ya da belirli faaliyetleri teşvik etmek için kullanılabilecek yerel bir token gibi bir tür dahili mülkün oluşturulmasını ve dağıtılmasını içermelidir. Oradan, DAO'nun büyümesine katılmakla ilgilenen kişiler veya kuruluşlar, DAO'nun yerel tokenini satın alabilir veya başka şekilde edinebilir, bu da genellikle oy haklarının elde edilmesiyle sonuçlanır.

Dağıtım

Bir DAO konuşlandırılmak için yeterli fonu aldığında, tüm kararlar oy birliğiyle alınır. Sonuç olarak, tüm token sahipleri, DAO'nun geleceği ve fonlarının nasıl harcandığı hakkında önerilerde bulunabilen paydaşlar haline gelir. DAO'nun token dağıtım politikası ve altında yatan akıllı sözleşme mimarisinde tanımlanan fikir birliği mekanizmaları iyi tasarlanmışsa, DAO'nun paydaşları doğal olarak tüm DAO ağı için en faydalı sonuca doğru çalışacaklardır. Bir DAO'nun üyeleri herhangi bir resmi sözleşme ile bağlı değildir. Bunlar daha çok ortak bir amaç ve konsensüs kurallarına bağlı ağ teşvikleri ile birbirine bağlıdır. Bu kurallar tamamen şeffaftır ve organizasyonu yöneten açık kaynaklı yazılımda yazılıdır.

Adından da anlaşılacağı gibi, bir DAO merkezi olmayan ve özerktir. Merkeziyetsizdir çünkü hiç kimse karar verme ve uygulama yetkisine sahip değildir. Ve özerktir çünkü kendi başına çalışabilir.

Basitçe söylemek gerekirse, DAO'lar açık işbirliği için bir işletim sistemi sağlar. Bu işletim sistemi, kişi ve kurumların birbirlerini tanımalarına veya güvenmelerine gerek kalmadan işbirliği yapmalarını sağlar.

DAO Örnekleri

Çok ilkel olmasına rağmen, Bitcoin ağı bir DAO'nun ilk örneği olarak kabul edilebilir. Merkezi olmayan bir şekilde çalışır ve katılımcılar arasında hiyerarşi olmayan bir konsensüs protokolü ile koordine edilir.

Bitcoin protokolü organizasyonun kurallarını tanımlarken, bitcoin para birimi olarak kullanıcıların ağı güvence altına alması için bir teşvik sağlar. Bu, Bitcoin'in merkezi olmayan özerk bir organizasyon olarak çalışmasını sağlamak için farklı katılımcıların birlikte çalışmasını sağlar. Bitcoin durumunda ortak amaç, sistemi koordine eden merkezi bir varlık olmadan değeri depolamak ve aktarmaktır.

 

Paylaş: