Ağ Etkisi Nedir?

Ağ etkisi, bir ürünün daha fazla insan onu kullandıkça daha değerli hale gelmesidir. Ek kullanıcıların ağa değer kattığı bir ürün veya hizmeti tanımlayan ekonomik bir etkidir. Bir ağ etkisi olduğunda, her yeni kullanıcı ağa girerek ürüne değer katar. Bu da yeni kullanıcıları ağa katılmaya ve ağa daha fazla değer katmaya vb. teşvik eder.

Ağ etkisine iyi bir örnek vermek gerekirse bu telefon olur. Teknolojinin ilk zamanlarında çok az kişinin evinde telefon vardı. Hatta ağı kullanmak için evlerinin fiziksel olarak birbirine bağlı olması gerekiyordu. Ama teknoloji geliştikçe, giderek daha fazla insan bir telefon almaya başladı ve bu da tüm telefon ağının değerini arttırdı. Kullanıcı sayısı arttıkça, tüm ağın değeri ve faydası arttı. Bu, daha fazla insanın katıldığı, tüm ağa daha fazla değer eklendiği olumlu bir geri bildirim döngüsü yarattı. Artan kullanım üstel büyümeye yol açtı.

Ağ Etkisi Türleri

Doğrudan ve dolaylı ağ etkileri olmak üzere iki ana ağ etkisi türü vardır. Doğrudan ağ etkileri yukarıda telefon örneği verilen ağ etkisidir. Doğrudan ağ etkisinde artan kullanım, diğer tüm kullanıcılar için değer katar.

Dolaylı ağ etkisi ise, ağ etkisi olmasından kaynaklanan ek, tamamlayıcı faydaları ifade eder. Örneğin, birçok kripto para birimi açık kaynaklıdır. Güçlü bir ağ etkisine sahip bir proje, çok fazla değer kazanacağından dolayı tehlikede olacağından yetenekli geliştiricileri kodu denetlemeye karşı itebilir. Bu katma değer, ilk etapta ağda çok fazla değer olmasından kaynaklanmaktadır. Bu etki yükselmeye başlar ve rakipleri üzerinde önemli ağ etkileri oluşturan baskın liderlere ulaşılır.

Ağ Etkisi Örnekleri

Günümüzün ağ etkisi örnekleri, bir dizi farklı ürün kategorisinde mevcuttur. En belirgin olanlarından biri sosyal medyadır. Bu, insanları aynı platformlara katılmaya teşvik eder ve böylece birkaç hizmet tekelci konuma gelir.

Ağ etkilerinin bir başka güzel örneği de araç paylaşımıdır. Uber veya Lyft'in yıllar içinde oluşturduğu ağ etkileri, daha küçük bir kullanıcı tabanına sahip daha yeni hizmetler için rekabet etmek zordur.

Aynısı çevrimiçi satışlarla Ebay ve Amazon, internet aramasıyla Google, çevrimiçi kiralama ile AirBNB, kurumsal işletim sistemlerinde Microsoft ve iPhone ile Apple için de geçerlidir. Hatta Wikipedia, önemli bir ağ etkisi yaratan açık kaynaklı bir projeye iyi bir örnek gösterilebilir.

Ağ Etkileri ve Kripto Para Birimleri

Kripto para ve blockchain söz konusu olduğunda ağ etkileri önemli bir husustur. Bitcoin, oldukça arzu edilen bazı özelliklere sahiptir ve ayrıca güçlü bir ağ etkisine sahiptir.

Madenciler ağ güvenliğini destekler ve operasyonlarını sürdürmek için büyük likiditeye sahiptirler. Eğer Bitcoin ile benzer bir kullanım senaryosuna hizmet etmeyi amaçlayan başka bir ağ başlatılırsa madenciler daha yüksek ödüller alabilirler ancak pozisyonlarından çıkmak için aynı likiditeye sahip olmayacaklardır. Ağ etkisi bu şekilde çalışır. Alternatif olan teknolojik olarak daha üstün olsa veya daha fazla ödül getirse bile, geçiş yapmak mutlaka mantıklı olmaz.

Ağ etkileri, Merkezi Olmayan Finans (DeFi) alanında da dikkate alınması gereken önemli bir husustur. Bir ürün, hizmet ve hatta akıllı sözleşme büyük bir avantaj oluşturuyorsa, diğer projeler için bunun üstesinden gelmek zor olabilir.

 

Paylaş: